Chụp ảnh giấy tờ có được đeo kính, đội mũ, để tóc che tai không? Quy định từng loại hồ sơ

Ảnh hộ chiếu Việt Nam và ảnh visa Mỹ không được đeo kính. Visa Đài Loan, Trung Quốc và Đức được đeo kính nếu mắt kính trong, không màu, không phản chiếu và gọng không che mắt. Đây là điểm khác nhau lớn nhất giữa các loại ảnh giấy tờ; mũ, khăn, tóc và biểu cảm thì gần như thống nhất: không mũ trừ lý do tôn giáo, lộ hai tai, không để tóc che mắt hay lông mày, biểu cảm trung tính, không chỉnh sửa khuôn mặt.

Bảng tóm tắt theo loại hồ sơ

Điều kiện cụ thể ở từng mục bên dưới.

Kính

Hộ chiếu Việt Nam: không đeo kính

Không đeo kính. Quy chuẩn ảnh 4 × 6 trên Cổng dịch vụ công Bộ Công an ghi: "mặt nhìn thẳng, lộ 2 vành tai, đầu để trần, không đeo kính"; Công an tỉnh Khánh Hòa (10/2026) và Công an tỉnh Lai Châu (11/2025) nhắc lại y nguyên. Quy chuẩn đầy đủ có ở bài Làm hộ chiếu ở Vinh.

*Lưu ý:* mục hỏi đáp cũ của Cục Quản lý xuất nhập cảnh về hồ sơ nộp trực tiếp chỉ ghi "không đeo kính màu", nhưng đó là hướng dẫn cũ; theo quy chuẩn hiện hành trên Cổng và hướng dẫn mới của Công an các tỉnh, hãy bỏ kính.

Visa Mỹ: không đeo kính

Quy định ảnh visa của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, được Phái đoàn Hoa Kỳ tại Ba Lan đăng lại, ghi "eyeglasses are not allowed in new visa photos" (kính mắt không được chấp nhận trong ảnh visa mới); công cụ kiểm tra ảnh chính thức của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng có mục "Glasses are not allowed" (không được đeo kính). Mục hỏi đáp của Bộ Ngoại giao ghi quy định này có hiệu lực từ ngày 1/11/2016. Các yêu cầu khác của ảnh visa Mỹ có ở bài Ảnh visa Mỹ.

Visa Đài Loan, Trung Quốc, Đức: được đeo kính có điều kiện

• Đài Loan (Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc): kính phải trong, rõ, không phản quang, không màu (không áp dụng với người khiếm thị); gọng không che bất kỳ phần nào của mắt, không đeo gọng to bản.
• Trung Quốc (Trung tâm dịch vụ visa Trung Quốc, theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc): được đeo kính, trừ kính gọng dày, kính màu hoặc kính bị lóa. Áp phích hướng dẫn đánh dấu không đạt ba trường hợp: gọng quá nặng, gọng che mắt hoặc mắt kính phản chiếu, và kính màu.
• Đức (hướng dẫn ảnh của Đại sứ quán Đức): mắt phải thấy rõ và nhận diện được; không được để ánh sáng phản chiếu trên mắt kính; không kính màu hay kính râm; gọng không che mắt.

Điểm chung của ba nơi là "mắt phải thấy rõ, không phản chiếu". Đèn studio rất dễ tạo vệt phản chiếu trên mắt kính, nên nếu không bắt buộc, bỏ kính là cách chắc nhất ở mọi loại hồ sơ.

Kính áp tròng

Văn phòng Đài Bắc cấm kính áp tròng có màu và kính giãn tròng, với lý do người thật và ảnh khác nhau quá nhiều có thể bị từ chối visa hoặc gặp khó khăn ở cửa khẩu. Các nguồn khác trong bài không nêu riêng về áp tròng; với kính áp tròng trong suốt, hãy hỏi nơi tiếp nhận nếu không chắc.

Mũ, khăn và trang phục tôn giáo

Cả năm loại hồ sơ đều không cho đội mũ, khăn; ngoại lệ duy nhất là trang phục tôn giáo (Mỹ, Trung Quốc, Đức) và dân tộc, tôn giáo (hộ chiếu Việt Nam). Văn phòng Đài Bắc không ghi ngoại lệ.

• Hộ chiếu Việt Nam: "đầu để trần" theo Cổng dịch vụ công Bộ Công an. Công an tỉnh Lai Châu ghi thêm ngoại lệ cho trường hợp dân tộc, tôn giáo.
• Đài Loan: không đội mũ.
• Trung Quốc: mũ hoặc khăn trùm đầu chỉ được phép vì lý do tôn giáo và không được che nét mặt.
• Mỹ: không đội mũ hay khăn trùm che tóc hoặc chân tóc, trừ khi đeo hằng ngày vì mục đích tôn giáo; khi đó toàn bộ khuôn mặt phải thấy rõ và khăn không được đổ bóng lên mặt.
• Đức: về cơ bản không đội mũ, khăn; ngoại lệ vì lý do tôn giáo, khi đó khuôn mặt từ cạnh dưới cằm tới trán phải thấy rõ và không bị đổ bóng.

Tóc che tai, che lông mày có bị loại không?

Có thể bị loại. Hộ chiếu Việt Nam, visa Đài Loan và Trung Quốc yêu cầu lộ hai tai; Trung Quốc và Mỹ không chấp nhận tóc che lông mày hay một phần mặt; Đức yêu cầu mắt không bị tóc che.

• Hộ chiếu Việt Nam: lộ hai vành tai. Tóc dài che tai là lỗi phải chụp lại.
• Đài Loan: lông mày, mắt, mũi, miệng, khuôn mặt, hai tai và các đặc điểm nhận dạng như nốt ruồi, bớt, sẹo phải rõ ràng, không được che.
• Trung Quốc: lộ tai; áp phích đánh dấu không đạt ảnh có tóc che lông mày, mắt hoặc tai.
• Mỹ: công cụ kiểm tra ảnh của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ xếp "tóc che một phần khuôn mặt" vào nhóm không chấp nhận.
• Đức: mắt phải mở, thấy rõ, không bị tóc hoặc gọng kính che; người nhiều tóc vẫn phải chụp trọn phần đầu kể cả tóc nhưng không làm nhỏ khuôn mặt.

Cách làm chung: vén tóc ra sau tai, kẹp tóc mái lên khỏi lông mày trước khi chụp. Cách này đạt yêu cầu của cả năm loại hồ sơ trên.

Chụp ảnh thẻ mặc áo gì?

Các nguồn nói về trang phục ít hơn về kính, và mỗi nơi một ý: (riêng ảnh xin việc và ảnh chân dung, profile không có quy định chung, xem Ảnh thẻ xin việc và Chụp ảnh chân dung, profile)

• Hộ chiếu Việt Nam: Công an tỉnh Lai Châu hướng dẫn "trang phục lịch sự, khuyên dùng áo có cổ". Cổng dịch vụ công không nêu loại áo.
• Trung Quốc: áp phích đánh dấu không đạt ảnh mặc áo cùng màu với nền và ảnh có trang sức che mặt.
• Đức: không chụp bất kỳ phần nào của đồng phục.
• Mỹ, Đài Loan: nguồn trong bài không nêu yêu cầu về áo.

Suy ra từ các quy định trên, áo có cổ, màu tương phản với nền, không phải đồng phục, không trang sức che mặt là lựa chọn an toàn cho mọi hồ sơ. Với nền trắng (hộ chiếu Việt Nam, visa Mỹ, Đài Loan, Trung Quốc), tránh áo trắng để viền vai và cổ không lẫn vào nền.

Biểu cảm

Tất cả các nguồn trong bài đều yêu cầu nhìn thẳng vào máy ảnh và nét mặt trung tính; không nguồn nào cho phép cười hở miệng.

• Hộ chiếu Việt Nam: Công an tỉnh Lai Châu ghi "không cười, biểu cảm nghiêm túc", mặt nhìn thẳng.
• Trung Quốc: biểu cảm trung tính, mắt mở, miệng khép; đầu không nghiêng quá 20 độ sang hai bên, không ngửa hay cúi quá 25 độ.
• Mỹ: biểu cảm trung tính, hai mắt mở, nhìn thẳng vào máy ảnh.
• Đức: biểu cảm trung tính, miệng khép, nhìn thẳng vào máy ảnh, không nghiêng hay xoay đầu.
• Đài Loan: chụp chính diện, ngũ quan rõ nét.

Không chỉnh sửa khuôn mặt

Đây là điểm mọi nguồn đều thống nhất:

• Văn phòng Đài Bắc: "ảnh tuyệt đối không chỉnh sửa, đặc biệt không được ghép ảnh".
• Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ: ảnh không được chỉnh sửa kỹ thuật số làm thay đổi diện mạo.
• Công an tỉnh Lai Châu: không dùng công cụ AI để cắt ghép nền hoặc thay đổi đặc điểm nhận dạng (nốt ruồi, sẹo, hình dáng mắt, mũi, miệng); chỉ nên chỉnh nhẹ độ sáng, tương phản. Hồ sơ hộ chiếu online còn bị đối chiếu với ảnh căn cước, nên ảnh đã làm đẹp bằng app có thể khiến hồ sơ bị tạm dừng (xem bài Ảnh hộ chiếu online bị lỗi).
• Áp phích của Bộ Ngoại giao Trung Quốc: không được méo hình, màu da phải tự nhiên.

Vì vậy, nốt ruồi, sẹo, nếp nhăn phải giữ nguyên. Tiệm ảnh chỉ nên chỉnh sáng và cân màu.

Trẻ em

Hướng dẫn của Đại sứ quán Đức có ngoại lệ cho trẻ dưới 10 tuổi về chiều cao khuôn mặt và vị trí mắt, và cho trẻ dưới 6 tuổi thêm ngoại lệ về vị trí đầu, biểu cảm, mắt và hướng nhìn, nhưng vẫn phải chụp trực diện. Công cụ kiểm tra ảnh của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ có mục riêng cho trẻ em và không chấp nhận ảnh có vật che mặt hoặc nền không trơn. Quy chuẩn ảnh hộ chiếu Việt Nam không nêu ngoại lệ cho trẻ em; nếu bé không giữ được tư thế, hãy hỏi nơi tiếp nhận trước khi chụp.

Chuẩn bị trước khi đến tiệm

Danh sách này suy ra từ các quy định ở trên và đạt yêu cầu của cả năm loại hồ sơ:

1. Bỏ kính, bỏ kính áp tròng màu.
2. Không mũ, không khăn (trừ trang phục tôn giáo đeo hằng ngày; khi đó hỏi nơi tiếp nhận trước).
3. Vén tóc sau tai, kẹp tóc mái lên khỏi lông mày.
4. Áo có cổ, màu tương phản với nền, không đồng phục, không trang sức che mặt.
5. Giữ nét mặt tự nhiên, miệng khép, nhìn thẳng.
6. Không yêu cầu tiệm làm mịn da, xóa nốt ruồi hay sẹo.

Tại Ảnh Viện Hồng Nga, 133 Nguyễn Phong Sắc, phường Trường Vinh, hãy nói rõ ảnh dùng cho hồ sơ nào để cửa hàng căn khung đúng cỡ và nhắc bạn những điểm trên trước khi bấm máy. Cửa hàng chỉ chỉnh sáng và cân màu, không sửa khuôn mặt. Kích thước từng loại ảnh có ở bài Kích thước ảnh visa các nước.

Câu hỏi thường gặp

Chụp ảnh hộ chiếu có được đeo kính không?

Không. Quy chuẩn ảnh 4 × 6 trên Cổng dịch vụ công Bộ Công an ghi "không đeo kính".

Cận nặng, bỏ kính thì chụp có sao không?

Không sao. Quy định chỉ yêu cầu mắt mở và nhìn thẳng vào máy ảnh; thợ ảnh sẽ hướng dẫn điểm nhìn. Với visa Đài Loan, Trung Quốc, Đức, nếu bạn muốn giữ kính, kính phải trong, không màu, không phản chiếu và gọng không che mắt.

Mặc áo trắng chụp nền trắng được không?

Quy chuẩn hộ chiếu Việt Nam không cấm, nhưng áp phích ảnh visa Trung Quốc đánh dấu không đạt ảnh có áo cùng màu với nền. Để an toàn cho mọi hồ sơ, mặc áo màu tương phản với nền.

Tóc mái che lông mày có bị từ chối không?

Với visa Trung Quốc, áp phích đánh dấu không đạt ảnh tóc che lông mày, mắt hoặc tai. Với các hồ sơ khác, mắt và tai phải thấy rõ. Kẹp tóc mái lên trước khi chụp.

Được đeo khăn trùm đầu vì tôn giáo không?

Mỹ, Trung Quốc và Đức cho phép vì lý do tôn giáo với điều kiện khuôn mặt thấy rõ và không đổ bóng; Công an tỉnh Lai Châu ghi ngoại lệ dân tộc, tôn giáo cho ảnh hộ chiếu Việt Nam; Văn phòng Đài Bắc chỉ ghi "không đội mũ". Hãy hỏi nơi tiếp nhận hồ sơ trước khi chụp.